..foto: Dick Sanderman

 
Onze Lieve Vrouwebasiliek Zwolle  
 

 

..© GAMK '15


De Basiliek

Op 18 oktober 1999 werd de Onze Lieve Vrouwekerk, zoals de kerk voorheen bekend stond, door paus Johannes Paulus II verheven tot 'basilica minor', kleine basiliek.

Er zijn 5 grote basilieken, waarvan er vier in Rome staan ( de St. Pieter, St. Jan van Lateranen, Maria Maggiore en de St. Paulus buiten de muren) en de basiliek van St. Franciscus in Assisië. Alle andere basilieken in de wereld zijn basilicae minores. lees meer >

Een basiliek voert een wapen en is voorzien van een conopeum (parasol in de oude pauselijke kleuren rood en geel) en tintinnabulum (belletjesstaf met schellen en patroonbeeld.)

Bouw

De basiliek werd gebouwd in drie bouwfasen: het koor kwam gereed in 1399, de transepten en deel van het schip in 1417, en rest van het schip in 1450.

De toren werd aangebouwd in 1463 tot 1484. In 1538-1540 werd ze verhoogd en er kwam een bekroning met een uivormige kap in 1727. De torenbrand van 1815 verwoeste de kap en een deel van de toren. Deze werd uiteindelijk in 1828 weer opgebouwd en nu voorzien van de koperen koepel die zij thans heeft. Architect Klinkert tekende voor deze kapconstructie. Met deze koepel wordt de toren in de volksmond 'de Peperbus' genoemd. Voor 1828 werd de toren de Onze Lieve Vrouwetoren genoemd. lees meer >

Buiten gebruik

In 1580 werd de laat gotische kerk gesloten als gevolg van de Reformatie. De kerk werd voor andere doeleinden gebruikt. Zo was ze opvang van voor drenkelingen als gevolg van overstromingen van de IJssel, bouwden de orgelmakers Schnitger het orgel voor de Grote Kerk erin. Ook koetsen en karossen werden erin gestald en was het een manege van pikeur Schutte en werd het als circustent gebruikt.

1809

Aan deze trieste tijd kwam een eind met een bezoek van koning Lodewijk Napoleon in 1809. Hij inspecteerde de verdedigingswerken en nam een kijkje in de stad. daar zag hij twee vervallen schuilkerken. Deze werden op zijn last direct gesloten wegens bouwvalligheid. Door de vrijheid van godsdienst mochten de katholieken hun geloof weer in het openbaar praktiseren. De Onze Lieve Vrouwekerk, ook Kruiskerk genoemd, werd aan de katholieken toegewezen.

Herstel

In 1811 was het geheel in verval geraakte gebouw weer enigszins te gebruiken voor de eredienst. Daarna werd er verder gewerkt aan herstel en ingericht met een neo clasissistisch interieur. In 1855 werd de Bisschoppelijke Hiërarchie in ere hersteld. De twee ander schuilkerken werden gesloten en er waren twee parochiekerken: de O.L.V. kerk en de Michaëlkerk in de Nieuwstraat. In 1892 werd een neogotische kerk gebouwd in de Roggenstraat. Deze werd in 1963 gesloopt en vervangen door een nieuw gebouw aan de Bisschop Willebrandlaan. In 2005 werd deze kerk aan de eredienst onttrokken.

Bernulphusgilde

Het neogotische interieur van de basiliek werd aangebracht in de periode 1876 tot 1890. De zogenoemde Utrechtse school met beeldhouwer Friedrich Mengelberg, kopergieter Brom en glazenier Geuer tekenden voor de nieuwe inrichting. De ramen van Geuer werden grotendeels vervangen door ramen uit het atelier Hertel en Lersch in 1905.

 


Interieur